بسیاری از معاصرین اعم از سنی و شیعه ناجوانمردی مردم کوفه را یادآور شده اند و آنان را مسئول مستقیم قتل حسینسدانسته اند، امثال:
- کاظم احسایی نجفی
می گوید: «سپاهی که به جنگ امام حسین علیه السلام رفت سه هزار نفر و همه از اهل کوفه بودند و در میان آنان کسی از شام، حجاز، هند، پاکستان، سودان، مصر و آفریقا نبود همه مردم کوفه و از قبایل مختلف آن بودند».[1]
- حسین کورانی
میگوید: تنها کوفه به کنار رفتن از امام حسین بسنده نکردند، بلکه در نتیجهی بیثباتی شان به موضع سومی تبدیل شدند، یعنی این که به کربلا و برای جنگ با امام حسین علیه السلام شتافتند و در کربلا از خود صحنههایی را ثبت کردند که موجب رضایت شیطان و خشم و غضب رحمان میباشد».[2]
و نیز میگوید: «در موضعی دیگر نفاق اهل کوفه برای ما نمایان میگردد، عبدالله بن حوزه تمیمی میآید و رویاروی امام حسین u میایستد و فریاد میزند، آیا حسین در میان شماست؟ این از اهل کوفه بود و تا دیروز از شیعیان علی u بود و شاید هم از کسانی باشد که به امام نامه نوشتند و یا از جماعت شبث و دیگران که نامه نوشتند. و سپس میگوید: ای حسین! تو را به جهنم مژده میدهم»[3].
- آیت الله مرتضی مطهری:
میگوید: «بدون تردید مردم کوفه از شیعیان علی بودند و آنهایی که حسین را کشتند، شیعیان او بودند»[4].
- جواد محدثی:
میگوید: «همهی این اسباب منجر به این شد که امام علی÷ از آنان رنج ببرد و امام حسین÷ با خیانت آنان مواجه و مسلم بن عقیل مظلومانه میان آنان کشته شد و حسین تشنه لب در کربلا و نزدیک کوفه و به دست سپاه کوفه به شهادت رسید»[5].
- حسین بن احمد براقی نجفی:
«قزوینی میگوید: بر اهل کوفه ایراد گرفته شده که حسن بن علی÷ را خنجر زدند و حسین÷ را پس از آن که دعوت کرده بودند، کشتند»[6].
- و محسن الأمین:
و سپس بیست هزار از اهل عراق با حسین بیعت نمودند و به او خیانت کردند و علیه او اقدام کردند و در صورتی که بیعت وی در گردنشان بود، او را کشتند»[7].
