متن موافقت نامه حکمیت بین علی و معاویه

بسم لله الرحمن الرحیم
-1 این آنچه است که علی بن أبی طالب و معاویه بن أبی سفیان و پیروانشان برآن توافق کرده اند که بر اساس آن به حکم خدا و رسولش راضی شوند.

-2 حکم علی بر ھمه مردم عراق از حاضر و غائب و حکم معاویه بر ھمه مردم شام از حاضر و غائب است.


-3 ما به توافق رسیدیم که به حکم قرآن از آغاز تا پایان پایبند باشیم و آنچه را کهزنده کرد زنده میداریم و آنچه را که بمیراند میمیرانیم. ما بر این امر توافق کرده ایم و به آن راضی ھستیم.

-4 علی و طرفدارانش عبدلله بن قیس را به عنوان ناظر و داور خود برگزیده اند ومعاویه به عمرو بن عاص به عنوان داور و ناظر خود راضی می باشد.


-5 علی و معاویه از عبدلله بن قیس و عمرو بن عاص عھد و پیمان خداو رسولشرا گرفته اند که قرآن را در این داوری امام خود قرار دھند و از حکم موجود در قرآنبه حکم یدیگر عدول نکنند و اگر حکم آن را در قرآن نیافتند به سنت جامع ووحدت آور رسول خدا حکم دھند و به عمد در آن اختلاف افکنی نکنند و به خاطرشبھه از حق تجاوز نکنند.

-6 عبدلله بن قیس و عمرو بن عاص از علی و معاویه عھد و پیمان الھی گرفته اند که به حکم آن دو که بر اساس قرآن و سنت میباشد راضی باشند و حقندارند آن را باطل نموده و با آن مخالفت کرده و رأیی دیگر را بپذیرند.

-7 آن دو به خاطر این داوری جان و مالشان و جان و مال غائبان و حاضرانشان وخانواده و خویشان آنان در امان است اگر از حق عدول نورزند، خواه افراد به آنحکم راضی باشند یا نباشند و امت در حکم حقی که آنان بر اساس قرآن می دھند یارشان خواھند بود.

-8 اگر یکی از داوران قبل از صدور حکم، وفات یافت گروه متبوع وی می توانندمردی دیگر از اھل عدل و صلاح را به جای او برگزینند و این فرد جایگزین ھمملتزم به ھمان چیزی میباشد که دوست او- که وفات یافته- به آن ملتزم بود.

-9 اگر یکی از امرا در فرصت تعیین شده برای این داوری وفات یافت، گروه متبوعمیتوانند فردی را که به عدل او راضی ھستند به جای او برگزینند.

-10 نزاع میان دو گروه برطرف شد و صلح برقرار گشت و جنگخاتمه یافت.

-11 حکم صادر شده از داوران بر کسانی که در این صلحنامه نام برده شده اندلازم الإجرا است و این شرطی بر دو امیر و دو داور و دو گروه است و خدا نزدیکترین شاھد است و او به تنھایی به عنوان شاھدکفایت میکند. پس اگر مخالفتورزیدند و تعدی کردند، امت از حکم آن دو مبرا بوده و عھد و پیمانی ندارند.

-12 تا پایان مدت تعیین شده، مردم در مورد جان خانواده و فرزندان و اموال خوددر امان ھستند و سلاحھا بر زمین بوده و راھھا امن است و ھر کس از دو گروهکه حاضر نباشد در حکم حاضر است.

-13 دو داور میتوانند در منزلی متوسط میان اھل عراق و شام فرود آیند.

-14 کس دیگری ھمراه آنان نباشد مگر آنکه خود دوست داشته باشند و ھر دوبه آن راضی باشند.

-15 مدت حکمیت تا پایان ماه رمضان است. پس اگر داوران مصلحت را در تعجیلداوری دیدند میتوان زود آن را به انجام برسانند و اگر تأخیر آن به پایان مدت تعیینشده را به مصلحت دیدند میتوانند آن را به تأخیر بیندازند.

-16 اگر دو داور تا پایان مدت تعیین شده نتوانستند بر اساس قرآن و سنتحکمی بدھند، دو گروه به سر جنگ اول خود برمی گردند.


-17 در این موضوع بر امت اسلامی لازم است که عھد و میثاق خداوند را اجرا وھمه در برابر کسی که در این قضیه قصد الحاد و ظلم و خلاف را داشته باشدیک صدا، متحد شوند.

حسن و حسین فرزندان علی، عبدلله بن عباس، عبدلله بن جعفر بن أبی طالب،أشعث بن قیس کندی، اشتر بن حارث، سعید بن قیس ھمدانی، حصین وطفیل فرزندان حارث بن عبدالمطلب، أبوسعید بن ربیعه انصاری، عبدلله بن خباببن أرت، سھل بن حنیف، ابوبشر بن عمر انصاری، عوف بن حارث بن عبدالمطلب،یزید بن عبدلله أسلمی، عقبة بن عامر جھنی، رافع بن خدیج انصاری، عمرو بنحمق خزاعی، نعمان بن عجلان انصاری، حجر بن عدی کندی، یزید بن حجیهکندی، مالک بن کعب ھمدانی، ربیعة بن شرحبیل، حارث بن مالک، حجر بنیزید، علبه بن حجیه و از مردم شام حبیب بن مسلمه فھری، ابوالأعور سلمی،بسر بن أرطاة قرشی، معاویة بن خدیج کندی، مخارق بن حارث زبیدی، مسلمبن عمرو سکسکی، عبدالرحمان بن خالد بن ولید، حمزه بن مالک، سبیع بنیزید بن أبجر عبسی، مسروق بن جبله عکی، یسر بن یزید حمیری، عبدلله بنعامر قرشی، عتبه بن أبی سفیان، محمد بن أبی سفیان، محمد بن عمرو بنعاص، عمار بن أحوص کلبی، مسعده بن عمرو عتبی، صباح بن جلھمه حمیری،عبدالرحمان بن ذی کلاع، تمتمه بن حوشب وعلقمه بن حکم بر مفاد این پیماننامه شھادت دادند. این عھدنامه روزچھارشنبه 17 صفر سال سی و ھفتنوشته شد.(1)

(1)نک: الوثایق السیاسة، ص 537 - 538؛ الاخبار الطوال، دینوری ص 196- 199 ؛ انساب الاشراف 1- 382؛ تاریخ طبری5\665 - 666، البدایه و النهایه 7\ 276- 277.