روایت شده که وقتی به علی خبر رسید که دو نفر از یارانش به معاویه ناسزا گفته و مردم شام را لعنت میکنند نزد آنان فرستاد که دست از این کاری که خبر آن به وی رسیده است بردارند. پس آن دو نزد علی آمدند و گفتند: ای امیر مؤمنان، مگر ما بر حق نیستیم و آنان بر باطل؟ علی گفت: آری، سوگند به پروردگار کعبه که چنین است. آن دو گفتند: پس چرا ما را از ناسزا گویی و لعنت کردن آنان باز میدارید؟ علی گفت: من کراھت دارم که شما لعنتگر باشید، بھتر است بگویید: پروردگار جان ما و آنان را مصون دار و رابطه بین ما را اصلاح کن و آنان را از گمراھیشان دور گردان تا کسی که به حق جھل دارد آن را بشناسد و کسانی که بر
گمراھی خود اصرار و پافشاری دارند توبه کنند و پشیمان شوند. (1)
اینکه گفته اند علی در قنوت نماز خود معاویه و یارانش را لعنت میکرد و وقتی معاویه قنوت میخواند علی، ابن عباس، حسن و حسین را لعنت میکرد، روایتی غیر صحیح است، زیرا صحابه رسول خدا بیشتر از دیگران به اوامر شرع در مورد نھی از ناسزاگویی و لعنت کردن فرد مسلمان پایبند بودند.(2) از رسول خدا روایت شده است که فرمود: ھر کس مسلمانی را لعنت کند مانند این است که او را کشته باشد.(3) نیز میفرماید: مؤمن طعنه زن و لعنتگر نیست.(4) ھمچنین میفرماید: کسانی که اھل لعنت کردن ھستند در روز قیامت اھل شفاعت و شھادت نخواھند بود.(5) ھمچنین روایتی که در آن وارد شده که علی در قنوت نماز خود معاویه و یارانش را لعنت میکرد و وقتی معاویه قنوت میخواند علی، ابن عباس، حسن و حسین را لعنت میکرد از حیث سند ثابت و صحیح نمیباشد، زیرا در سلسله راویان آن ابومخنف لوط بن یحیی رافضی محترق وجود دارد که روایات وی مورد وثوق نیست. ھمچنین در صحیح ترین کتب حدیثی شیعیان، از ناسزاگویی به صحابه نھی شده است. ھمچنین علی کار کسانی را که به معاویه و یارانش ناسزا میگفتند مورد نکوھش قرار
داد و گفت: من خوش ندارم که شما اھل ناسزاگویی باشید، اما اگر اعمال آنان را توصیف کرده و حال و وضع آنان را بیان کنید در این صورت در سخن گفتن راه راست را انتخاب می کنید و برای معذور شدن شما کاری رساتر و صحیح تر را انجام میدھید. به جای ناسزا گفتن با خدا چنین نیایش کنید: خداوندا خونھای ما و خونھای آنان را از ریخته شدن حفظ فرما و رابطه بین ما و آنان را اصلاح فرما.(6) پس این ناسزاگویی و تکفیر بنا به اعتراف صحیح ترین کتاب حدیثی در نظر شیعیان، در سیره علی وجود ندارد.(7)
[1]- الأخبار الطوال، ص165به نقل از تحقیق مواقف الصحابة فی الفتنة2/232.
[2]- تحقیق مواقف الصحابة2/232.
[3]- صحیح البخاری7/84.
[4]- السلسلة الصحیحة، البانی، شماره320؛ صحیح سنن الترمذی2/189، شماره1110.
[5]- صحیح مسلم4/2006شماره2598.
[6]- نهج البلاغة، ص323.
[7]- أصول مذهب الشیعة2/934.
