وظیفه مسلمان در قبال شهادت حسین و حکم ماتم و عزا در سالروز از دیدگاه تشیع و تسنن


باید گفت گر چه مسلمان از آنچه برای نوه‌ی پیامبر ص پیش آمده غمگین و دردمند می‌شود اما نباید ناراحتی و اندوه مسلمان سبب شود تا او به فرمان‌های پیامبر پایبند نباشد، التزام به دستورات پیامبر ص چیزی است که فقها و علمای اهل بیت به شدت برای تحقق بخشیدن به آن می‌کوشیدند و مردم را به التزام به فرمان‌های پیامبر ص و عمل کردن به آن فرمان می‌دادند.
خداوندمتعال و پيامبربزرگوارمان ص به ما نفرموده اند كه بر مرگ پيامبران پيشين ماتم و سوگواري نمائيم، پس چطور بر مرگ كسانيكه  مرتبة آنها پائين تر از انبيا است سوگواري مي نماييم؟!
نه از پيامبر گرامي مان ص نقل شده و نه از مسلمانان صدر اسلام كه آنها بر مصيبتي ماتم و عزا گرفته باشند.
شهادت حضرت حسين هر مسلماني را غمگين و ناراحت مي كند زيرا ايشان نوة عزيز پيامبر ص و از سرداران بزرگ اسلام و از علماي صحابة كرام بود، وي مرد عابد، شجاع و سخاوتمندي بود، ولي بايد پذيرفت آنچه را كه برادران شيعة ما در روز عاشورا بخاطر شهادتش انجام ميدهند نادرست است، و اكثر اين كارها ساختگي است و جنبة نمايشي دارد و الا پدر ايشان علي افضل و بهتر از او بود، چرا براي شهادتش ماتم نمي كنند؟! همچنين عثمان در نزد اهل سنت از علي بهتر است ولي در روز شهادتش كسي عزاداري نمي كند.
همچنين عمر بهتر از عثمان بود ولي براي شهادت ايشان كسي عزاداري نمي كند. همچنين ابوبكر صديق از عمر بهتر بود ولي در روز وفاتش كسي عزاداري نمي كند، از همه برتر خود پيامبرگرامي اسلام ص كه سردار جهانيان در دنيا و آخرت است خداوند روحش را مانند سائر انبيا قبض كرد ولي هيچكس براي ايشان عزاداري نكرد.[1]
بر هر مسلماني واجب است كه در وقت مصيبت از صبر و شكيبائي كار بگيرد و بگويد: «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ».
تا اينكه خداوند و پيامبرش از اين عمل خشنود و راضي گردند. »وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ *الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ«.
ترجمه: «و مژده بده به بردباران.كساني كه هر گاه بلائي به آنها برسد ميگويند: ما از آن خدائيم و بسوي او باز ميگرديم»[2].
پيامبرگرامي ص مي فرمايد: «هيچ بنده اي نيست كه به مصيبتي گرفتار شود و بگويد: انا لله وانا اليه راجعون. يعني: «همانا ما از اوييم و بسوي او باز گردانندگانيم». خدايا! مرا در مصيبتم مزد داده و برايم از او عوض بهتري بده. مگر اينكه خداوند او را در مصيبتش مزد داده و عوض  بهتري براي او ميدهد، ام سلمه مي فرمايد: ابو سلمه (شوهرش) وفات يافت چنانكه رسول الله ص مرا امركرده بود گفتم. خداوند عوضي نيكوتر از او، يعني رسول الله ص را به من داد.[3]
و اینک بخشی از احادیثی که از پیامبر و بعضی از فقهای اهل‌ تشیع نقل شده و در آن از بی‌قراری و بی‌تابی نهی شده را نقل می‌کنیم.
امام بخاری در صحیح خود از مسروق و او از عبدالله روایت می‌کند که می‌گوید: پیامبر ص فرمود: هر کسی به هنگام مصیبت بر سر و صورت بزند و گریبان پاره کند و سخنان جاهلیت را فریاد زند از ما نیست"[4]
و امام مسلم در صحیح خود از ابی مالک اشعری روایت می‌کند که گفت: پیامبر ص فرمود: زن نوحه خوان اگر قبل از مرگش توبه نکند روز قیامت در حالی بلند می‌شود که لباسی از قیر بر تن دارد و تمام بدنش را بیماری گر گرفتگی فرا گرفته است"[5]
و نسائی از یزید بن اوس از ابوموسی اشعریس روایت می‌کند که او بیهوش شد آنگاه کنیزی از کنیزانش برای او گریه کرد وقتی به هوش آمد به کنیز گفت: آیا به تو سخن پیامبر ص نرسیده است، ما از کنیز پرسیدیم (او از پیامبر ج چه روایتی به تو نقل کرد؟) گفت: پیامبر ص فرموده است: «از ما نیست کسی که صدای نوحه سر دهد و به هنگام مصیبت گریبان چاک کند و موی سرش را به نشانه‌ی عزاداری بتراشد»[6].
و ابن ماجه در سنن از ابي امامه روايت كرده كه رسول خدا زنی را که چهره اش را با ناخن می‌زند و می‌کند و زنی که گریبانش را پاره می‌کند و فریاد و واویلا سر می‌دهد را لعنت کرده است[7].
و کلینی با سند خود از امام جعفر صادق روایت می‌کند که امام صادق آیه‌ی: ( ولا یعصینک بالمعروف ﴾ (ممتحنه: 12) را اینگونه تفسیر کرده که یعنی گریبانشان را پاره نکنند و به گونه‌هایشان نزنند و فریاد و واویلا و هلاکت سر ندهند و نزد قبری نمانند و سیاه نپوشند و موهایشان را به قصد عزاداری باز نکنند[8].
و نوری طبرسی از جعفر صادق روایت می‌کند که ایشان گفت: «هر کسی را خداوند نعمتی داد و او به هنگام دریافت آن نعمت بوق و کرنا به راه انداخت در حقیقت ناسپاسی آن نعمت را کرده است، و هرکسی که به مصیبتی گرفتار شد و به هنگام آن مصیبت، زن نوحه‌خوانی را فرا خواند، پاداشی که به خاطر مصیبت به او می‌رسد حبط و نابود می‌شود»[9].
و در مستدرک الوسائل آمده که جابر انصاری گفت: پیامبر ص در بیماری که به مرگش انجامید به فاطمه گفت: پدر و مادرم فدایت باد کسی را به دنبال شوهرت بفرست تا آن جا که می‌گوید، و فاطمه نزد پیامبر بود و گریه می‌کرد و می‌گفت: ای پدر جان چه غم واندوهی، پیامبر ص به او گفت: «برای من گریبان پاره نکن و صورت خود را زخمی نکن، و فریا د و واویلا سر نده»[10].
و همچنین در مستدرک از ابن مسعود روایت است که گفت: پیامبر ص فرمود: «هر کس بر صورت و گونه بزند و گریبان پاره کند از ما نیست»[11].
و نوری روایت می‌کند که جعفر صادق به هنگام مرگش وصیت کرد و گفت: «برای مرگ من به خود نزنند و گریبان پاره نکنند، هر زنی که گریبانش را پاره کند دچار سر درد می‌شود و هر چه بیشتر این کار را بکند سر درد او بیشتر می‌شود»[12].
نور الدین سمهودی در کتابش«جواهر العقدین»[13] در مورد اینکه موضع ما در برابر شهادت حسین و آنچه وظیفه‌ی ماست که باید انجام بدهیم به طور خلاصه و چکیده چنین گفته است: بدان که شهادت حسینس در روز عاشورا کرامتی است که خداوند وی را با آن گرامی داشته است و با آن مقام وجایگاه حسین پیش پروردگارش بالاتر رفته است تا به مقام اهل بیت خود برسد و کسانی که بر او ستم و تجاوز کرده اند خوار شدند، و پیامبر ص را وقتی پرسیدند که سخت‌ترین بلاها و مصایب بر چه کسانی می‌آید؟ فرمود: پیامبران، سپس صالحان سپس آنان که بهترند و سپس آنان که بهترند، هر کسی به اندازه‌ی دیانت خود مورد آزمایش قرار می‌گیرد اگر در دینش صلابت داشته باشد بلا و مصیبت او بیشتر می‌گردد و اگر در دین خود ضعف داشته باشد بر او کمتر سختی خواهد آمد و مؤمن تا وقتی روی زمین راه می‌رود همچنان به بلا گرفتار می‌شود تا اینکه هیچ گناهی بر او باقی نمی‌ماند. در روز عاشورا و یادآوری مصیبت حسین هر مؤمنی باید إنا لله وإنا الیه راجعون بگوید همان طور که خداوند فرمان داده که به هنگام بلا چنین گفته شود تا پاداشی که خداوند وعده داده به او برسد: «اينها، همانها هستند که الطاف و رحمت خدا شامل حالشان شده؛ و آنها هستند هدايت‌يافتگان». (البقره: 157)
ثمره‌ی گرفتاری و بلا را ملاحظه کنید که خداوند برای صابران چه چیز آماده کرده است: «صابران اجر و پاداش خود را بي‌حساب دريافت مي‌دارند». (الطور: 48)
 و می‌فرماید: به حکم پروردگارت صبر کن (الطور: 48)
به انسان زیرکی گفتند چه وقت زدن و بریدن برایت راحت است؟ گفت: وقتی کسی که دوست داریم ما را ببیند، چون نزد او بلا رفاه است و ستم وفاست، و عاقل در آن وقت چنین تصوری می‌کند و بلاها و مصیبت‌ها و سختی‌های دنیوی که بدان گرفتار آمده را ناچیز می‌داند و به آن اجر و پاداشی که از سوی خداوند می‌رسد خود را دلگرم می‌نماید و خاطرش را تسکین می‌دهد و در روز عاشورا تا جایی که می‌تواند عبادت و اعمال صالح انجام می‌دهد، چون پیامبر ص به روزه گرفتن عاشورا تشویق کرده است، پس عاشورا را باید با عبادت گذراند نه با عزاداری و نوحه‌سرایی چنان که جاهلان و دشمننان دین چنین می‌کنند، چون نوحه‌سرایی و عزاداری از اخلاق و عادات اهل بیت پیامبر نیست و اگر این از شیوه‌های اهل‌بیت می‌بود امت در روز وفات پیامبرش در هر سال ماتم و عزا می‌گرفت، پس این فقط یک کار شیطانی است.
از خداوند مسئلت می‌نماییم که همه‌ی ما را با حسین در کنار جدش مصطفی ص گرد آورد.





[1]-  بدايه ونهايه 8/205
[2]ـ بقرة: 155ـ 156
[3]ـ مسلم كتاب جنائز
[4]- صحیح بخاری 1232.
[5]- صحیح مسلم 22.8.
[6]- نسائی 1856 و آلبانی آن را صحیح شمرده است.
[7]- ابن ماجه 1585 و آلبانی آن را صحیح دانسته است.
[8]- الکافی کلینی، 5/526-527.
[9]- مستدرک الوسائل 2/450.
[10]- مستدرک الوسائل 2/451.
[11]- مستدرک الوسائل 2/452.
[12]- مستدرک الوسائل 2/456.
[13]- جواهر العقدین ص 465.