ابن حجر میگوید: این حدیث یکی از نشانه ھای نبوت و فضیلتی آشکار برایعلی و عمار است. ھمچنین این حدیث ردی بر قول آن نواصبی است که ادعامیکنند علی در جنگھای خود مصیب نبوده است. (2) وی ھمچنین میگویدحدیث "عمار توسطگروھی طغیانگر کشته میشود" بر این دلالت دارد که علی در آنجنگ ھا حق به جانب بوده است، زیرا یاران معاویه او را کشتند. (3)
امام نووی میگوید: صحابه در روز جنگ صفین از او- عمار- تبعیت میکردند و به ھر جا که او میرفت آنان نیز میرفتند، زیرا آنان میدانستند که با توجه به این حدیث اوھمراه با گروه عادل میباشد. (4)
ابن کثیر میگوید: علی و یاران وی نسبت به معاویه و یارانش به حق نزدیک تربودند و یاران معاویه طغیانگر بر یاران علی بودند، چنان که در صحیح مسلم روایتشده که شعبه از أبوسلمه از أبونضرة از أبوسعید خدری روایت کرده است کهگفت: کسی که بھتر از من است- یعنی أبوقتاده- به من خبر داد که رسول خدابه عمار فرمود: گروھی طغیانگر تو را به قتل میرسانند. (5) نیز میگوید: این استماجرای کشته شدن عمار بن یاسر در صف سپاه امیرالمؤمنین علی بن أبیطالب که مردم شام او را به قتل رساندند و بدین ترتیب سرّ خبر رسول خداآشکار و روشن شد و بدین ترتیب روشن شد که علی بر حق بوده و معاویهطغیانگر است و این از جمله دلالتھای نبوت ایشان است. (6)
ذھبی میگوید: آنان طائفه ای از مؤمنان بودند که بر علی بغی ورزیدند. این براساس حرف رسول خدا به عمار میباشد که فرمود: گروھی طغیانگر تو را میکشند. (7)
قاضی ابوبکر بنالعربی در مورد آیه "و إن طائفتان" میگوید: این آیه اصل در جنگ ھای مسلمانان میباشد و دلیل عمده در جنگ کسانی میباشد که دارای تأویلمیباشند. صحابه نیز بر ھمین تکیه کرده اند و بزرگان امت اسلامی ھم به آنپناه برده اند و رسول خدا از حدیث "عمار را گروھی طغیانگر میکشند" و ھمینرا مد نظرداشته اند. (8)
ابن تیمیه میگوید: این بر صحت امامت علی و وجوب اطاعت از وی دلالت دارد واینکه داعی به اطاعت از وی داعی به بھشت است و داعی به جنگ با وی داعیبه جھنم است- گرچه تأویل ھم داشته باشد. ھمچنین دلیلی بر این است که جنگ با علی جایز نیست. بنابراین کسانی که با وی جنگیدند- گرچه تأویل دارند،اما- به خطا رفته اند- یا اینکه طغیانگر ھستند- و تأویلی ندارند- این اصح اقوال ازدیدگاه اصحاب ما است و حکم به تخطئه کسانی است که با علی جنگیدند. ایندیدگاه ائمه فقھایی است که فرع بر این بحث در مورد جنگ با باغیان متأول بحثکرده اند. (9) ھمچنین میگوید: گرچه علی در قیاس با گروه مقابل اولی به حقبود و گرچه عمار را گروھی طغیانگر به قتل رساند -چنان که در نصوص آمدهاست- اما با این حال بر ما واجب است که به ھمه آنچه از جانب خدا آمده استایمان و باور داشته و بهحق بطور کامل اقرار داشته باشیم و از روی ھوی و بدونداشتن علم صحبت نکنیم، بلکه راھھای عدل و علم را بپیمائیم و این ھمانتبعیت از قرآن و سنت است. اما اگر کسی به برخی از حق تمسک کرده وبرخی دیگر را رھا کند این امر منشأ تفرقه و اختلاف خواھد بود. (10)
عبدالعزیز بن باز میگوید: رسول خدا در حدیث عمار می فرماید: "عمار را گروھیطغیانگر میکشند" معاویه و یارانش او را در نبرد صفین به قتل رساندند، پسمعاویه و یاران او طغیانگر میباشند، لکن آنان مجتھد بودند و گمان میبردند درخونخواھی عثمان مصیب ھستند. (11)
سعید حوی میگوید: بعد ازاینکه عمار کشته شد، یعنی کسی که نصوص بیانگراین ھستند که گروھی طغیانگر او را به قتل میرسانند، برای کسانی که شکداشتند روشن شد که علی بر حق است و جنگ در کنار وی واجب میباشد. بهھمین دلیل ابن عمر درمورد تخلف خود از ھمراھی علی غمگین است و این فقطبه خاطر این میباشد که وی کاری واجب یعنی نصرت امام حق علیه کسانی راکه بر اساس فتوای فقھا به ناحق بر وی خروج کرده بودند ترک کرده است. (12)
[1] - برای اطلاعات بیشتر در مورد این مسأله به کتاب: «پرده برداری از صحنه قتلی مرموز» نوشته: مولانا محمد اسحاق صدیقی ترجمه: دکتر عبدالمؤمن اعظمی مراجعه بفرمایید. این کتاب را می توانید از سایت "کتابخانه عقیده" دریافت کنید. www.aqeedeh.com (مترجم).
[2]- فتح الباری1/646.
[3]- همان13/92.
[4]- تهذیب الأسماء و اللغات2/38.
[5]- البدایة و النهایة6/220.
[6]- همان7/277.
[7]- سیر أعلام النبلاء8/209.
[8]- أحکام القرآن4/1717.
[9]- مجموع الفتاوی4/437.
[10]- همان4/449-450.
[11]- فتاوی و مقالات متنوعة6/87.
[12]- الأساس فی السنة4/1710.
